Коткаручылар бәйрәмнән курка

 Татарстанда янгыннар һәм утта һәлак булучылар ки­мегән. Гадәттән тыш хәл­ләр министрлыгы әнә шундый саннар җиткерә. Әмма коткаручыларны Яңа ел бәйрәмнәре сагайта. Бак­саң, бер ел эчендәге янгын­нарның 20 проценты нәкъ менә шул чорга туры килә икән. Министрлык вәкил­ләре бу статистиканы 15 декабрьдә гамәлгә кергән янгынга каршы махсус режим ярдәмендә киметергә өметләнә. Кичә Министр­лар Кабинетында узган оч­рашуда алар журналистларга әнә шул хакта сөйләде. 

Быел республикада 3 мең 157 янгын чыккан. Бу сан уз­ган елның шул ук чоры белән чагыштырганда 2,7 процентка азрак. Татарстанда утта 207 кеше һәлак булган, монысы да былтыргыдан 11 процентка азрак икән. Кичә узган очрашуда әйтелгәнчә, республикадагы алты районда һәм Чаллы шәһәрендә янгыннар саны да, һәлак булучылар да арткан. Кеше үлеменә китер­гән казаларның күбесе ут белән саксыз кылану һәм электр җиһазларын дөрес кулланмау аркасында килеп чыккан. Утта һәлак булган кешеләрнең яртысы исерек булган. Әнә шуңа күрә коткаручыларны Яңа ел бәйрәм­нәре аеруча нык сагайта. Юкка түгел. Аларның борчуларын саннар да раслый. Бак­саң, бәйрәмнәр чорында янгын чыгу куркынычы 33,3 процентка арта икән. Әйтик, узган елның 1 декабреннән быелның 31 гыйнварына ка­дәр республикада 637 янгын чыккан. Бу – бер ел эчендәге утлы казаларның 20 процентын тәшкил итә. Әлеге фаҗи­галәрдә 63 кешенең гомере өзелгән. Башкача әйткәндә, утта һәлак булган кешеләрдән 30 процентының гомере бәй­рәмнәр чорында өзелгән. Әй­тик, узган елның 31 гыйнварында Сарман районында килеп чыккан янгында берьюлы дүрт кеше һәлак булды. 

Җитмәсә, кышкы салкыннар башлангач, халык җылыт­кычлардан да файдалана башлый. Әнә шуңа күрә Татарстанда быел да янгынга каршы махсус режим гамәлгә керә. Бу юлы ул 15 декабрьдә башланып киләсе елның 10 гыйнварына кадәр гамәлдә булачак. Бу вакытта штраф­ларның күләме дә ике мәртә­бә арта. Әйтик, янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләрен бозган физик затларга башка вакытта 1-1,5 мең сум түләтсә­ләр, режим гамәлдә булганда бу сумма 2-4 меңгә җитә. Җи­тәкчеләргә 15-30 мең сум, ә оешмаларга 400-500 мең сумлык штрафлар салынырга мөмкин. Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстандагы идарәсе вәкиле Максим Трущин сүзләренә караганда, коткаручыларның эш-гамәлләре штраф салудан гына гыйбарәт түгел. Алар башка чаралар да уздыра. Әй­тик, министрлык вәкил­ләре бәйрәм уздыра торган урыннарны күзәтәчәк. Коткаручылар балалар катнашындагы чаралар була торган 3,5 мең­нән артык урынны тикшереп чыгарга өлгергән инде. Нәти­җәдә ике меңнән артык ка­гыйдә бозу очрагы ачыкланган. 

Кичәге очрашуда пиротехниканы да телгә алдылар. Соң­гы елларда халык Яңа ел бәй­рәмен шартлаткычлардан башка күз алдына да китерә алмый чөнки. Әмма күпләр кулларына нәрсә алганнарын үзләре дә белми. Уенчык шартлаткычлардан ничек файдаланырга икәне турында әйтеп тә торасы юк. Максим Трущин сүзләренә караганда, бүгенге көндә пиротехника сатыла торган махсус 52 сәүдә ноктасы исәпкә алынган. Тикшерүчеләр 15 вазифаи зат­ка барлыгы 72 мең сумлык штраф салган. Әмма чынлыкта андый урыннарның күпкә артыграк икәнен чамалавы кыен түгел. Шуңа күрә коткаручылар халыкның үзенә дә игътибарлырак булырга ки­ңәш итә. Һич югы уенчык шартлаткычтан ничек файдаланырга кирәклеген укып чыгарга кирәк. Дөрес, аның өчен пиротехника җиһазла­рының савытындагы язулар рус телендә язылган булырга тиеш. Шартлаткычның куллану вакыты, сертификаты булу-булмавына да игътибар бирү зыян итмәс. Ә вокзалларда, аэропортларда, елга портларында, подвалларда, гому­мән, пиротехника сатарга ярамый.

 Ватаным Татарстан