ТР ГТХМ Ш. С. Каратай исемендәге тернәкләндерү үзәге шартларында ЧАЭС авариясе ликвидаторларын реабилитацияләүнең социаль-психологик аспектлары
Ш.C. Каратай исемендәге ТР ГТХМ реабилитация үзәге авария-коткару формированиеләре коткаручыларына, ГПС хезмәткәрләренә, гадәттән тыш хәлләр министрлыгы хезмәткәрләренә, гадәттән тыш хәлләр министрлыгы ветераннарына, региональ хәрби конфликтларда катнашучыларына һәм инвалидларга (Чечня һәм Әфганстандагы хәрби хәрәкәтләрдә катнашучыларга), Эчке эшләр министрлыгы хезмәткәрләренә, нур диагностикасы, нур терапиясе кабинетлары медицина хезмәткәрләренә, ашыгыч ярдәм табибларына һәм суд-медицина экспертизасы хезмәткәрләренә ярдәм күрсәтә.
Шулай ук Үзәк шартларында ЧАЭС авария ликвидаторлары, «Маяк» берләшмәсендәге һәлакәтне бетерүчеләр, аеруча куркыныч янаган бүлекләр ветераннары, әлеге категориядәге гаилә әгъзалары һәм күчеп килүчеләр дә дәвалана ала, чөнки радиация һәлакәтләренең нәтиҗәсе булып авариянең физик факторлары комплексы һәм психологик стресс аркасында психик халәтендә шактый үзгәрешләр тора.
1997 елдан алып 2026 елның I кварталына кадәр үзәктә тернәкләндерү курсын 9532 кеше узган, алар радиация проблемасына юлыккан.
Сәламәтлек сыйфатын яхшырту өчен үзәккә килүче ЛЧАЭС катнашучылар саны елдан - ел кими бара. Әгәр 2010 елда 158 ликвидатор тернәкләндерү узган булса, 2015 елда – 80 кеше, ә 2025 елда – 48 пациент.
Әлеге категориядәге затларны реабилитацияләүнең үзенчәлеге шунда: әгәр шәһәр һәм республиканың күп кенә учреждениеләре медицина ярдәме күрсәтсә, социаль ярдәм дәвалау учреждениеләре компетенциясенә керми. Ә практика күрсәткәнчә, бу пациентларның гомер буена еш кына социаль-медицина, социаль-икътисадый, социаль-хокукый пландагы проблемалары килеп чыга.