Уртак кайгы

Кичә Татарстан белән бергә бөтен ил авыр кайгыда иде

Кичә бөтен илдә “Булгария” корбаннарын искә алдылар. Мәскәүдә Президент Медведев белән Хөкүмәт башлыгы Путин һәлак булган кешеләргә багышлап шәм куйган. Ил башлыгына кайгы уртаклашу сүзләрен АКШ җитәкчесе Барак Обама да җиткергән. Матәм чаралары Казан елга портында һәм Иделнең теплоход су төбенә киткән урынында да узды. Фаҗига булган урынга республика җитәкчеләре генә түгел, һәлак булганнарның якыннары һәм журналистларны да алып бардылар. 100­дән артык кешенең ка­берлегенә әверелгән су өстенә Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов белән Россия транспорт министры Игорь Левитин да чәчәк бәйләмнәре салган. Алар Казандагы Мәрҗани мәче­тендә һәм Петропавловск соборында да булды. Гыйба­дәтханәләрдә корбан­нарның рухына дога кылынды. Елга портына исә чәчәк салырга Миңнеханов һәм Левитин белән бергә Татар­стан­ның беренче Президенты Минтимер Шәймиев тә килде. Бирегә инде халык ике көн дәвамында чәчәкләр һәм уенчыклар китерә, шәмнәр куя.

Йөрәк кушканга

“Булгария” соңгы сәфә­ренә чыккан причал янына меңләгән кеше килде. Рес­публика җитәкчеләре дә, гади кешеләр дә. Чөнки якшәмбе көнне булган фаҗига күп кешене тормышка башкача карарга мәҗбүр итте. Һәлак булучылар исемлегендә Казанда яшәүче һәркем­нең диярлек, һич югы, таны­шының танышы бар. Бәлки шуңа күрә­дер дә кичәге искә алу чарасында кемдер кушканга һәм кирәк булганга килү­челәр күренмәде. Чөнки күзләрдәге яшьләр ясалма була алмый. Бәхеткә, күңеле яхшы кешеләр фаҗигане ке­сә телефонына төшерү­челәр, ярдәм итмичә узып китү­челәргә караганда күбрәк әле. Кичәге чараны сәяси максатларда файдаланырга тырышучылар да күренмәде.

Россия Хөкүмәте башлыгы Владимир Путин һәлак булганнарның гаиләләренә берәр миллион сум күлә­мендә матди ярдәм күрсәтү турында карар имзалаган. Авыр җәрәхәт алучыларга 400әр мең, җиңелчә зыян күргәннәргә 200әр мең сум күләмендә компенсация тү­лә­нәчәк. Татарстан Хөкүмә­тенең нинди ярдәм күрсә­тәсе кичә кич хәл ителде. Президент Рөстәм Миң­не­ханов имзалаган карар ни­ге­зендә, корбаннарның якын­нарына фаҗигадә гомере өзелгән һәр кеше өчен 300әр мең сум акча түлә­нәчәк. Зыян күрү­челәр исә 100әр мең сумга өмет итә ала.

Җәзасыз калмаячаклар

Татарстан Хөкүмәтендә атна саен узучы брифингның да кичәгесе “Булга­рия”­дәге фаҗигагә багышланган иде. Әйтергә кирәк, Президент та, Премьер-ми­нистр да көненә берничә мәртәбә журналистар бе­лән очраша. Кичә исә каләм әһелләренең сорауларына Илдар Халиков җавап бирде. Аңа би­релгән сорауларның күбесе гаеплеләргә карата нинди чара күреләсе турында булды. Халиков әйтүенчә, әлегә тикшерү эшләре бара. Шуңа күрә исем­нәрне һәм аларга биреләсе җәза турында сөйләшергә иртәрәк. Очрашуда “Бул­га­рия”­гә ярдәм күрсәтмичә узып киткән суднолар турында да сүз булды. Брифингта бу мәсьәләдә яңалык җиткерделәр. Бак­саң, Гадәттән тыш хәлләр министрлыгына фа­җига турында нәкъ менә бу судноларның берсе хәбәр иткән икән.

Ә Мәскәүдән килгән хә­бәрләргә караганда, “Бул­гария”не аренда шартларында файдаланган “Агроречтур” оешмасының генераль директоры Светлана Инякина һәм Россия елга регист­рының Чулман филиалы өлкән эксперты Яков Ивашовка карата җинаять эше кузгатылган.

Россия Тикшерү коми­те­тының рәсми вәкиле Владимир Маркин сүзләренә караганда, батып ятучы теплоход яныннан туктамыйча узып киткән ике судноның капитаннарына карата җинаять эше ачылган. Маркин әйтүен­чә, мондый күрсәтмәне комитет башлыгы Александр Бастрыкин шәхсән үзе биргән. Тикшерү комитеты хәбә­ренә караганда, “Арбат” һәм “Дунайский-66”капитаннарына карата җинаять эше фаҗигагә дучар булганнарга ярдәм итмәү маддәсе буенча кузгатылган. Аларга җәза бире­ләсен Россия транспорт министры Игорь Левитин алдагы көнне үк әйткән иде. “Без бу судноларның да, капитаннарының да исем­нәрен бе­ләбез, – диде ул дүшәмбе көнне Казанда узган комиссия утырышында. – Аларны табып эшли башладык инде. Бу судноларның берсе “елга-диңгез” тибында һәм суга батучыларга ярдәм итә ала иде. Алар дөрес эшләмәгән. Әлеге суднолар зыян күрүчеләргә ярдәм итү өчен кулларыннан килгәннең барысын да эшләргә тиеш иде. “Булгария”гә якын килү мөмкинлеге булмау, курсларын үзгәртә алмау кебек сылтаулар бу оч­ракта акланырлык сәбәп була алмый. Бу капитаннарга кырыс җәза бирелсен өчен тиешле чаралар күреләчәк”.

Иң авыры алда әле

Илдар Халиков сүзлә­реннән аңлашылганча, теплоходтагы кешеләр саны 208дән артыграк булырга мөмкин. Эзләү эшләре дәвам итә. Коткаручылар Татарстан гына түгел, Иделнең Ульян өлкә­се­нә кергән өлешендә дә тикшерүләр уздыра. Ә баткан корабны исә 16 июльдә күтәрә башлаячаклар. Ә баткан судно капитанының мәетен тапканнар инде. Экипажның исән калган вәкилләре әйтү­енчә, ул ахырга кадәр үзенең эш урыныннан китмәгән. Уен бүлмәсенә җыелган сабыйларның мәет­ләрен теплоходтан кичә кичкә таба гына чыгара башладылар. Водолазлар әйтүенчә, алар өчен иң авыр эш балаларны тапкач башланган. Шуңа күрә коткаручыларның үзләренә дә психологлар ярдәм итә. Кичә республикада корбаннарны җирли башладылар. Ахырга кадәр якыннарының исән калуына өметләнгән кешеләр өчен тагын да авыррак көннәр башлана.

***

“Булгария” теплоходындагы фаҗига уңаеннан Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов, Дәүләт Советы Рәисе Фәрит Мөхәммәтшин, Татарстан Хөкүмәте башлыгы Илдар Халиков исеменә кайгы уртаклашу телеграммалары килү дәвам итә.

Якыннарын югалтканнарның кайгысын Россия Пре­зиденты Дмитрий Медведев һәм Ил Хөкүмәте башлыгы Владимир Путин уртаклашкан. Телеграммалар Пре­зи­дент Администрациясе, Хөкү­мәт әгъзалары, Дәү­ләт Думасы депутатлары, Федерация Советы әгъзала­рыннан килә. “Кайгыгызны уртаклашам һәм бу куркыныч хәлләрне кичерү өчен көч һәм сабырлык телим. Сезнең белән бергә кайгырам”, – диелә Россия Пре­зидентының Идел буе федераль округындагы вәка­ләтле вәкиле Григорий Рапотының телеграммасында.

Кайгы уртаклашучылар арасында Федерация Советы Рәисе урынбасары А. Торшин, Россия Хөкүмәтенең социаль үсеш департаменты башлыгы Н.Найговзин, Рос­сиянең Кеше хокуклары буенча вәка­ләтле вәкиле В.Лукин, Россия Хисап Палатасы рәисе С.Степашин, Мәскәү мэры С.Собянин, Санкт-Петербург губернаторы В. Матвиенко, Башкортстан Президенты Р.Хәми­тов, Чуашстан Президенты М.Игнатьев, Мордовия башлыгы Н.Меркушин, Түбән Новгород өлкәсе губернаторы В.Шанцев, Самара өлкәсе губернаторы В.Артяков, Сверд­­ловск өлкәсе губернаторы А.Мишарин, Мәскәү өлкәсе губернаторы Б.Громов, Кемерово өлкәсе башлыгы А.Тулеев, иҗтимагый һәм дини оешма җитәкче­ләре, Кыргызстан Хөкүмәте башлыгы Алмазбәк Атамбаев, Казахстан, Дания­нең Рос­сия­дәге илче­ләре дә бар. Телеграммалар килү дәвам итә.

                                                                                                                                                                                                                                Илнар Хөснуллин

(Мәгълүмат “Ватаным Татарстан” газетасыннан алынды)